Wedi'i leoli yn Llanelwy, Gogledd Cymru, mae PlantSea yn mynd i'r afael â phroblem fyd-eang llygredd plastig yn uniongyrchol trwy becynnu bioddiraddadwy, wedi'i seilio ar wymon, gan gynnig dewis arall cynaliadwy yn lle plastigau confensiynol. Gyda chymorth tîm Arloesi Llywodraeth Cymru, mae'r cwmni'n cyflymu ei ymchwil, yn cryfhau partneriaethau ac yn paratoi i gynyddu’r gwaith cynhyrchu, gan helpu i osod Cymru ar flaen y gad o ran gweithgynhyrchu cynaliadwy.
Wedi'i sefydlu yn 2020, mae'r cwmni wedi tyfu o arbrofion cynnar gan ddefnyddio gwymon a gasglwyd ar arfordir Cymru, i fod yn fusnes sy'n tyfu'n gyflym sy'n datblygu atebion pecynnu cynaliadwy. Mae ei ddeunyddiau wedi'u cynllunio i ddisodli plastigau a ddefnyddir mewn cynhyrchion bob dydd fel capsiwlau golchi dillad a thabledi peiriant golchi llestri, gan doddi'n naturiol heb adael microblastigion ar ôl.
Dywedodd Alex Newnes, Prif Swyddog Technoleg a Chyd-sylfaenydd PlantSea: “Rydym yn mynd i'r afael â phroblem fyd-eang gydag ateb y gellir ei gynhyrchu yma yng Nghymru.
“Rhoddodd cymorth cynnar tîm Arloesi Llywodraeth Cymru yr hyder inni wthio ymlaen gyda rhywbeth gwirioneddol newydd, ac i ddechrau adeiladu'r sylfeini technegol sydd eu hangen i dyfu. Mae wedi ein galluogi i ganolbwyntio ein datblygiad ar yr hyn sy'n bwysig yn fasnachol.”
Mae'r cwmni wedi cael Cymorth Arloesi Hyblyg (FIS) SMART a chymorth Partneriaeth SMART gan dîm Arloesi Llywodraeth Cymru ers mis Mehefin 2024. Mae hyn yn cynnwys cymorth drwy Lefel 1 FIS SMART a ddyfarnwyd ym mis Mehefin 2024, Lefel 2 FIS SMART a ddyfarnwyd yn 2025 ac sy'n parhau, a Phartneriaeth SMART gyda Phrifysgol Wrecsam, sydd hefyd wedi bod yn mynd rhagddo ers 2025.
Galluogodd y cymorth hwn y cwmni i:
- Gwblhau asesiad manwl technegol ac o'r farchnad, o ychwanegion sy'n seiliedig ar wymon, gan gryfhau ei eiddo deallusol a llywio datblygiad cynnyrch yn y dyfodol.
- Gwella cysondeb a pherfformiad ei ddeunyddiau hydawdd sy'n seiliedig ar wymon, gan gefnogi gwaith dilysu cynnyrch a helpu i ddatblygu perthnasoedd â chwsmeriaid tuag at fabwysiadu masnachol fel dewis arall yn lle plastigau confensiynol.
- Cael mynediad at wyddonydd ymchwil â chymhorthdal trwy ei Bartneriaeth SMART â Phrifysgol Wrecsam, wrth fireinio'r prosesau cemegol craidd sy'n ofynnol ar gyfer cynhyrchu ar raddfa fawr hefyd, gan gynnwys gwella dulliau echdynnu a phrosesu ar gyfer polymerau sy'n deillio o wymon a ddefnyddir mewn ffilmiau hydawdd mewn dŵr.
Dywedodd Dr Rhiannon Rees, Prif Swyddog Gweithredol a Chyd-sylfaenydd PlantSea: "O ymchwil ar flaen y gad i gymorth arloesi ymarferol, mae Cymru yn creu'r amodau i gwmnïau o'r radd flaenaf ffynnu. Mae'n ecosystem sydd nid yn unig yn meithrin syniadau ond yn eu cyflymu i fod yn fusnesau sy'n gystadleuol yn fyd-eang.
"Dechreuodd PlantSea, a enillodd y Cyflymydd EICA yn 2026, gyda chymorth ar lawr gwlad gan Brifysgolion Cymru a Llywodraeth Cymru yn 2021.”
Mae effaith y cymorth arloesi hwn eisoes yn amlwg:
- Wedi sicrhau buddsoddiad ecwiti o £220,000 gan Fanc Datblygu Cymru ym mis Awst 2024 fel rhan o rownd ariannu ehangach o £800,000, gan gryfhau hyder buddsoddwyr.
- Wedi tyfu ei dîm o 10 i 14 ac mae'n paratoi i agor bioburfa yng Ngogledd Cymru, gan greu swyddi medrus a chymorth gallu gweithgynhyrchu cynaliadwy yn y rhanbarth.
- Ehangu ei gyrhaeddiad rhyngwladol, gan archwilio cyfleoedd mewn marchnadoedd gan gynnwys yr Emiradau Arabaidd Unedig ac Awstralia, wrth adeiladu cydweithrediadau â busnesau eraill Cymru.
- Wedi sicrhau prosiect gwerth €3.5 miliwn trwy Gyflymydd Cyngor Arloesi Ewrop (EIC), gan gefnogi datblygiad ei bioburfa gyntaf yng Nghymru.
Ychwanegodd Alex: “Mae Partneriaeth SMART gyda Phrifysgol Wrecsam wedi gwneud gwahaniaeth enfawr. Mae mynediad at offer arbenigol a gwyddonydd â chymhorthdal wedi ein galluogi i symud yn gyflymach, profi’n fwy trylwyr ac adeiladu’r dystiolaeth sydd ei hangen arnom i dyfu. Mae hefyd wedi ein helpu i gryfhau ein dealltwriaeth dechnegol, sy’n hanfodol wrth i ni symud tuag at gynhyrchu masnachol.”
Mae llwyddiant PlantSea yn adlewyrchu’r galw cynyddol am ddewisiadau amgen i blastigau confensiynol ac yn dangos sut y gall arloesedd yng Nghymru ymateb i heriau amgylcheddol byd-eang.
Mae ei waith hefyd yn cefnogi blaenoriaethau Strategaeth Arloesi Llywodraeth Cymru. Mae gwreiddiau’r cwmni mewn ymchwil dan arweiniad prifysgolion yn tynnu sylw at bwysigrwydd sgiliau a chydweithio wrth droi syniadau’n atebion byd go iawn.
Drwy ddatblygu deunyddiau sy’n toddi heb adael microblastigau, mae’n helpu i leihau llygredd a chefnogi cefnforoedd glanach. Ar yr un pryd, mae ei ddefnydd o wymon fel adnodd adnewyddadwy yn lleihau dibyniaeth ar blastigau tanwydd ffosil ac yn helpu i amddiffyn ecosystemau naturiol.
Wrth iddo barhau i dyfu a chynllunio i ddatblygu bioburfa yng Ngogledd Cymru, mae’n barod i greu mwy o swyddi medrus a chryfhau sylfaen weithgynhyrchu’r rhanbarth ymhellach.
Dysgwch fwy am sut y gall Cymorth Arloesi Hyblyg (FIS) SMART a Phartneriaethau SMART gefnogi eich sefydliad. Ewch i Arloesi Busnes Cymru i ddysgu mwy.