Dechreuodd y prosiect ar fferm Moreton ym mis Mai 2024 gydag adolygiad cychwynnol o’r holl ddata trimio a thriniaeth a oedd ar gael i ganfod y prif friwiau a oedd yn bresennol a darparu sylfaen er mwyn gallu cymharu newidiadau yn y dyfodol. Defnyddiwyd y canlyniadau hyn hefyd i helpu i ganolbwyntio’r sylw mwyaf o ran mesurau ataliol.
Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.
Canolbwyntio ar y traed ar fferm Moreton – Diweddariad ar y Prosiect - Ionawr 2025
Dechreuodd y prosiect ar fferm Moreton ym mis Mai 2024 gydag adolygiad cychwynnol o’r holl ddata trimio a thriniaeth a oedd ar gael i ganfod y prif friwiau a oedd yn bresennol a darparu sylfaen er mwyn gallu cymharu newidiadau yn y dyfodol. Defnyddiwyd y canlyniadau hyn hefyd i helpu i ganolbwyntio’r sylw mwyaf o ran mesurau ataliol.
Dilynwyd protocol Traed Iach AHDB a oedd yn cynnwys cynnal asesiad risg llawn o’r fferm a llunio cynllun gweithredu a oedd yn blaenoriaethu’r newidiadau angenrheidiol. Un agwedd allweddol ar gyfer llwyddiant y rhaglen yw sicrhau bod yr holl dîm yn cymryd rhan, gan gynnwys staff y fferm, milfeddygon y fferm (Daleside Farm Vets) a’r trimiwr traed (Mal Hall). Er mwyn creu ffordd hawdd o gyfathrebu, sefydlwyd grŵp WhatsApp i alluogi pawb i rannu gwybodaeth yn sydyn ac yn hawdd. Defnyddir y grŵp i rannu canlyniadau trimio, unrhyw ddadansoddiadau, adroddiadau parhaus, ac i rannu syniadau o ran meysydd pellach i’w harchwilio. Mae hefyd yn ffordd wych o rannu’r cynnydd sy’n cael ei wneud.
Canolbwyntio ar Ffactorau Llwyddiant
Roedd y canlyniadau trimio’n dangos ein bod yn gweld briwiau ar wadn y traed yn ystod y cyfnod dan do, ac roedd hyn yn cyd-fynd â chadw’r bloc lloia dan do yn yr hydref. Mae’r ciwbiclau ar fferm Moreton yn ardderchog, felly roedd y ffocws yn fwy ar sicrhau bod gwartheg yn cael eu nodi a’u trin ar gamau cyntaf cloffni yn hytrach na gwella’r siediau.
Y prif feysydd ffocws oedd Canfod yn Gynnar a Thriniaeth Effeithiol yn Brydlon (EDPET) ar gyfer achosion newydd o gloffni a chreu traed gwydn trwy gyflwyno protocolau a thechnegau trimio arfer gorau.
Canfod yn Gynnar a Thriniaeth Effeithiol yn Brydlon:
- Gosod technoleg canfod cloffni awtomatig Cattle Eye i ganiatáu ar gyfer monitro gwartheg yn barhaus er mwyn canfod cloffni yn gynt
- Cynyddu ymweliadau i drimio traed arferol i bob pythefnos ac yna bob wythnos yn ystod cyfnodau prysur
- Hyfforddi staff y fferm mewn ‘Cymorth Cyntaf ar gyfer y Traed’ i sicrhau triniaeth brydlon ac effeithiol ar gyfer y gwartheg sy’n mynd yn gloff rhwng ymweliadau trimio traed
- Adolygu protocolau trin gan gyflwyno a defnyddio cyffuriau gwrthlidiol ansteroidaidd (NSAID) ar gyfer achosion newydd o gloffni i hybu adferiad
Drwy archwilio’r sgorau symudedd a welir yn Ffigur 2, a gyda mwy o wartheg yn lloia yn yr hydref, gellir gweld lefelau cloffni’n cynyddu ac yn cyrraedd uchafbwynt o fewn 100 diwrnod ar ôl lloia.
Adeiladu Traed Gwydn:
- Archwilio pob buwch yn rheolaidd (gan gynnwys heffrod llaethiad cyntaf) 60-80 diwrnod yn ei chyfnod llaetha
- Addasu technegau trimio i ddefnyddio model lletach a dyfnach ar wadn y droed fel rhan o’r protocol trimio rheolaidd. Roedd hyn yn golygu bod mwy o bwysau’n cael ei dynnu oddi ar ardal y briw ar wadn y droed, gan leihau’r risg o niwed.
- Edrych ar ddwysfwyd i wirio bod lefelau biotin yn y bwyd ar y lefel gywir (20mg fesul buwch bob dydd) i hybu cynhyrchiant cyrn.
Pâr arall o lygaid
Yn ogystal â gosod Cattle Eye, mae technoleg arall hefyd yn cael ei threialu. Mae camerâu VetVisionAI wedi cael eu gosod i fonitro amseroedd gorwedd, sefyll ac ymddygiad wrth fwydo dan do. Bydd y dechnoleg newydd hon yn adeiladu darlun o sut mae’r gwartheg yn treulio eu hamser ac effaith unrhyw newidiadau a wneir yn y siediau.
Mae’r ‘map gwres’ yn dangos data 24 awr ac yn dangos pa mor effeithiol yw’r rhwystr ynghyd ag unrhyw fannau cyfyng. Mae ardaloedd cochach a thywyllach yn dangos bod gwartheg wedi sefyll yn y fan honno am gyfnod hwy. Ar y cyfan, mae’r darlun uchod yn dangos dosbarthiad da ar hyd y rhwystr a bod yr ardal gyfan yn cael ei defnyddio ar ei hyd mewn modd unffurf.
Monitro parhaus
Mae gwella iechyd y traed yn broses barhaus ac felly mae cyfarfodydd prosiect misol wedi cael eu cynnal drwy gydol y prosiect gyda’r tîm cyfan i rannu cynnydd, canfod unrhyw feysydd pellach sydd angen eu trafod ac i rannu canlyniadau cadarnhaol. Bydd y gwaith monitro yn parhau tan fis Mawrth 2025 pan fydd adroddiad llawn o’r prosiect yn cael ei gyhoeddi.
Efallai na fydd y ffeil hon yn gyfan gwbl hygyrch.